آیا انسان در خواب می تواند مطالب مختلفی را بیاموزد و یاد بگیرد؟

آیا انسان در خواب می تواند مطالب مختلفی را بیاموزد و یاد بگیرد؟، مطالعات صورت گرفته در سال‌های اخیر نشان می دهد مغز از توانایی شگفت‌انگیزی برای تثبیت آموخته‌ها و یادگیری چیزهای جدید در طی خواب برخوردار است. ایده‌ی یادگیری در خواب نخستین بار در رمانی با نام «دنیای قشنگ نو» (Brave New World) نوشته «آلدوس هاکسلی» (Aldous Huxley) مطرح شد. این رمان جامعه‌ای را توصیف می‌کند که شهروندانش توسط ابزارهای مختلف صاحبان قدرت و ثروت مسخ شده بودند و به هیچ وجه موجودات مستقلی نبودند. در این داستان، صحنه‌هایی به تصویر کشیده شده که در آن، صداهای ضبط شده‌ای در هنگام خواب برای کودکان پخش می‌شد تا به این ترتیب آن‌ها برای ایفای نقشی که قرار بود در آینده در جامعه داشته باشند آماده شوند.

با وجود پایان تاریک و ترسناک که هاکسلی در آن زمان در این داستان به تصویر کشید، ایده‌ی آموزش در حین خواب به قدری برای خوانندگان جذاب بود که پس از انتشار این رمان در سال ۱۹۳۲، اشتیاق زیادی در آن زمان برای یادگیری در خواب شکل گرفت. اما آیا این داستان فقط به همان دنیای خیالی محدود می‌شود یا اینکه یادگیری در خواب می‌تواند واقعیت هم داشته باشد؟

آغاز پژوهش ها در مورد یادگیری در خواب

در سال ۱۹۵۱، دو پژوهشگر در دانشگاه «جورج واشنگتن» ایالات متحده، تصمیم به بررسی علمی این پدیده گرفتند. آن‌ها در اتاق خواب ۳۰ فرد داوطلب یک ضبط صوت و بلندگو قرار دادند. این افراد به دو گروه تقسیم شدند و یک شب به مدت نیم ساعت در طی خواب، برای یک گروه موسیقی و برای گروه دیگر نیز یک سری واژگان چینی به همراه معنای آنها به انگلیسی پخش شد. در آزمونی که فردای آن روز به عمل آمد مشخص شد آن‌هایی که در طی خواب واژگان چینی را شنیده بودند، در پاسخ‌دهی به پرسش‌های آزمون زبان چینی عملکرد بهتری داشتند.

به این ترتیب پژوهشگران این گونه نتیجه‌گیری کردند که «یادگیری در طی خواب نیز صورت می‌گیرد». در آن زمان برخی دیگر از پژوهشگران نیز دست به کار شدند تا مطالعات بیشتری در این باره انجام دهند. یک تیم پژوهشی دیگر آزمایشی ترتیب داد و اعلام کرد که توانسته الفبای مورس (یک شیوه ارتباطی قدیمی بین کشتی‌ها) را در طی خواب به گروهی از دانشجویان دانشگاه دریانوردی آموزش دهد. همچنین گروهی دیگر از پژوهشگران اعلام کردند که با پخش جمله‌ی «ناخن‌هایم مزه‌ی بسیار تلخی دارد» برای کودکانی که ناخن‌هایشان را می‌جویدند، سبب ترک این عادت در آن‌ها شدند. گفتنی است در آن مطالعه، پژوهشگران این جمله را ۶ بار در طول شب، به مدت ۵۴ شب برای این کودکان پخش کردند.